Moet ik mijn architect een voorschot betalen als ik niet tevreden ben van zijn werk?

Via mijn broer heeft een architect een voorontwerp gemaakt voor onze bouwplannen. Wij zijn niet tevreden over het voorontwerp, want de architect tekent zijn eigen ideeën en houdt geen rekening met onze wensen. Wij hebben een voorschotfaktuur ontvangen van meer dan 2 000 euro. Zijn wij verplicht deze te betalen? Er is geen contract opgesteld.

Het is natuurlijk nooit een goed idee om te werken zonder enige afspraak, en daarom is het antwoord op deze vraag ook niet zo eenvoudig. Als de architect heeft zitten 'freewheelen' zonder enig akkoord of opdracht van jullie is er natuurlijk geen sprake van een overeenkomst, maar als er enig mailverkeer of welke communicatie dan ook is (die te bewijzen valt), en waaruit af te leiden valt dat jullie daadwerkelijk de architect een opdracht hebben gegeven, dan is er wel sprake van een opdracht. In het verleden zijn al meermaals gelijkaardige situatuies voorgevallen. Als de architect hier kon bewijzen dat de opdrachtgever hem of haar heeft bijgestuurd of opmerkingen had gegeven die het bewijs waren dat er wel degelijk een soort overeenkomst was (al dan niet mondeling) om een voorontwerp uit werken, gaf de vrederechter deze architect meestal gelijk dat er een bepaalde som te factureren viel. In gerechtelijke termen heet dit een 'begin van bewijsvoering'. Los van het feit dat deze architect niet jullie smaak van woning aan het ontwerpen was, is het natuurlijk wel logisch dat hij of zij voor zijn prestaties wilt betaald worden. Dat is zo voor eender welke sector in de dienstverlening.
Wat je feitelijk had kunnen doen was al bij de eerste schetsen aangeven dat dit niet werkelijk jullie ding was, en vragen onmiddelijk zijn ontwerpopdracht neer te leggen en een factuur voor dit eerste werk te sturen. Een andere optie was op voorhand afspreken dat een voorontwerp kosteloos was, het was dan aan de architect geweest om al dan niet op deze vraag in te gaan. Jongere architecten willen zich nogal eens bewijzen op deze manier. Je mag immers nooit vergeten dat hier toch heel wat werk in kruipt, en niemand werkt graag dagenlang gratis.